Lịch Sử Của Việt Nam

Khai Thác Boxit Ở Tây Nguyên

( Hay Bức Màn Bauxite Và Âm Mưu Tây Nguyên)

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88

Tập 3

III- TIN TỨC, NHẬN ĐỊNH

Cân nhắc lợi nhuận kinh tế từ bô-xít

Ts Lê Đăng Doanh trả lời pv RFA 01-04-2009

...

TS Lê Đăng Doanh : Theo tôi, trong thời gian hiện nay nên bảo tồn môi trường và chú ý trồng những loại cây như cà phê, hoặc cao su, hoặc các loại cây thích hợp khác. Tôi cũng xin lưu ý là việc trồng cà phê cũng đã tạo ra một tác động tiêu cực đối với môi truờng vì khai thác nước ngầm đã quá mức có thể cân bằng được.

Cho nên hiện nay mức nước ngầm ở Tây Nguyên cũng đang cạn đi và điều ấy cũng đe dọa rằng cà phê cũng có thể không có hiệu quả, vì vậy mà Bộ Nông Nghiệp & Phát Triển Nông Thôn kiến nghị nên giữ diện tích trồng cây cà phê ở mức độ hợp lý, không nên cứ tăng quá đáng theo tín hiệu của thị trường.

Theo tôi, cái hướng của Việt Nam là không nên tiếp tục phát triển nền kinh tế của mình, nền công nghiệp của mình trên cơ sở khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên, mà nên chú ý đến phát triển nguồn nhân lực, chú ý đến phát triển khoa học - công nghệ để tăng giá trị gia tăng.

Thí dụ như không thể chỉ cứ xuất khẩu cà phê mà nên cố gắng chế biến thành cà phê hoà tan, không thể chỉ là xuất khẩu tôm - hải sản đông lạnh mà nên cố gắng chế biến thành tôm bao bột, tôm được chế biến và có thương hiệu để từ đấy có thể tiến lên,
có thể phát triển những ngành công nghiệp chế biến nông-lâm-thủy sản, và phát triển công nghệ phần mềm và các loại dịch vụ khác để bảo đảm một tốc độ tăng trưởng bền vững hơn so với mô hình tăng trưởng hiện nay dựa quá nhiều vào vốn đầu tư, dựa quá nhiều vào mở rộng tài nguyên, khai thác tài nguyên thiên nhiên và đất đai.

Nhã Trân : Tiện đây cũng xin được hỏi thăm Tiến Sĩ là kế hoạch tái cấu trúc nền kinh tế mà chính phủ Việt Nam vừa đưa ra, theo đánh giá của Tiến Sĩ, có thể là một kế hoạch khả quan, nước Việt Nam gặt hái được một số thành quả kinh tế nhất định để từ đó có thể thay cho việc khai thác cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên của đất nước ?
TS Lê Đăng Doanh : Vâng. nhiều nhà kinh tế cũng đã đề nghị là nên xây dựng phương án tái cơ cấu nền kinh tế, cấu trúc lại nền kinh tế, đẩy mạnh việc phát triển nguồn nhân lực, và phát triển theo chiều sâu để bảo đảm một sự phát triển lâu bền và có hiệu quả hơn.

Theo như tôi được biết, hiện nay quyết định khai thác bô-xít đã được triển khai và có một số công nhân Trung Quốc đã tham gia vào việc khai thác ở Đắc-Nông, ở Tây Nguyên rồi, cho nên tôi rất tha thiết là (mong chính phủ) nên xem xét một cách nghiêm túc cái tác động toàn thể về mặt kinh tế, xã hội, về mặt ổn định đời sống đối với đồng bào dân tộc, trước khi đi đến quyết định.

Việc khai thác quặng mỏ Bauxite tại Tây Nguyên

Nguyễn Ngọc Danh trả lời pv của CTM 02-04-2009

Thuỳ An: Kính thưa quý thính giả, trong tiết mục Phóng Sự Đặc Biệt hôm nay, chúng tôi xin hân hạnh giới thiệu cuộc trao đổi của chúng tôi với Kỹ sư Nguyễn Ngọc Danh, Hội trưởng Hội Chuyên gia Việt Nam. Ông Nguyễn Ngọc Danh đã từng cộng tác với hãng Aqua trong việc chế biến alumine từ quặng bauxite tại Tây Úc.

Thưa ông gần đây dư luận nói rất nhiều về việc khai thác mỏ bauxite tại Việt Nam. Xin Ông cho biết ý kiến về vấn đề này?

Ks. Nguyễn Ngọc Danh: Vấn đề khai thác mỏ luôn luôn là một vần đề phức tạp về nhiều khía cạnh trên phương diện kinh tế và xã hội; mỏ quặng bauxite lại đưa ra thêm một khía cạnh khác là khía cạnh môi sinh. Về mặt môi sinh, tôi sẽ không đề cập nhiều vì quý đài cũng đã đề cập nhiều lần. Tuy nhiên vấn đề bùn đỏ mà việc khai thác bauxite sẽ đưa đến là vần đề tối quan trọng không thể bỏ qua và giải quyết tác hại của bùn một cách rốt ráo thì sẽ tăng giá thành rất nhiều và làm mất đi phần lợi của dự án, nhất là khi dự án ban đầu chỉ khai thác đến chặng alumine mà không đi tới việc sản xuất nhôm, vì giá alumine trên thị trường chỉ là 1 phần 5 của giá nhôm. Nhưng đi tới việc sản xuất nhôm lại gây ra những vấn đề môi sinh khác.

Tôi muốn đưa ra một vài khía cạnh mà tôi thấy cần nhấn mạnh để thấy dự án này cần phải nghiên cứu thêm và điều đình cho đến nơi đến chốn. Ngay cả trong trường hợp giả dụ rằng có thể khai thác được với ít tác hại thì việc vô lý đầu tiên là việc nhân công. Theo tôi hiểu qua những tin tức thì nhân công sử dụng trong việc khai thác quặng bauxite và chế biến thành alumine sẽ là nhân công đến từ các nơi khác, đặc biệt là từ Trung Quốc. Nếu sự thật là như thế thì là một lỗi lầm cho ai đề ra dự án và cho những người có thẩm quyền chấp nhận đề nghị trên. Trong khi công nhân Việt Nam phải đi ra làm việc ở nước ngoài với những điều kiện khắc khe, phải xa quê hương, xa gia đình, thì công việc ngay tại Việt Nam lại giao cho nhân công nước ngoài. Không thể viện cớ là việc khai thác quặng bauxite cần một kỹ thuật cao, vì đây là việc khai thác căn bản. Nhân công Việt Nam có thể hấp thu dễ dàng các kỹ năng cần thiết trong khi thời gian thiết lập và xây cất nhà máy chế biến.

Để lấy thí dụ, ở nhà có con, cho đi ở đợ ở nhà khác với những chủ ông cay nghiệt, rồi mình thuê một người khác với giá đắt để nấu cơm cho mình ăn, viện cớ là con mình không biết nấu cơm. Thế con mình đi nấu cho người thì sao? Trong tình cảnh có gia đình Việt Nam nào hành động điên rồ như thế. Vậy mà chính quyền của ông Nguyễn Tấn Dũng đã chấp nhận việc đó theo lời đề nghị của những người hùn hạp với Trung Quốc.

Tệ hại hơn là chúng ta đang vào giai đoạn tình trạng thất nghiệp trên khắp toàn cầu, đào tạo ra việc làm là một việc rất khó, chúng ta cứ nhìn vào những cố gắng của các chính phủ trên thế giới thì sẽ thấy. Nhiều người dự đoán là Trung Quốc sẽ mất đi vài chục triệu công việc trong những ngày tháng tới, Việt Nam cũng sẽ mất đi tối thiểu vài trăm ngàn công việc; như thế càng không có lý do gì mà những công việc chẳng cần kỹ năng cao lại không cho công nhân Việt Nam làm. Và cũng từ đó khiến nhiều người nghi ngờ là Bắc Kinh đưa người Trung Quốc vào Tây Nguyên cho nhiều mục tiêu khác nữa chứ không chỉ để khai thác bauxite.

Thuỳ An: Người ta có nêu vấn đề phải phát triển vùng Tây Nguyên, và khai thác quặng bauxite sẽ giúp cho việc phát triển này, thì ông nghĩ sao?

Ks. Nguyễn Ngọc Danh: Đúng thế, miền Tây Nguyên là miền nghèo nhất trong các miền ở Việt Nam. Nghèo không phải là vì không có tài nguyên mà vì không ai chú tâm đến. Vùng cần có sự quan tâm tối thiểu của tất cả để cho người dân ở đây có thể sống như dân ở các vùng khác.

Như tôi đã trình bày, ngay cả trong trường hợp giả dụ rằng có thể khai thác được với ít tác hại thì vẫn còn nhiều vấn đề chưa được thực sự tính tới. Vấn đề thứ nhất là làm sao di chuyển dân cư đang sinh sống trên vùng hầm mỏ. Việc này chưa được thấy trình bày cho rõ ràng, trong một vùng mà mật số dân cũng tương đối cao so với những vùng khai thác mỏ khác ở trên thế giới. Họ sẽ được đưa đi đâu, sẽ sinh sống như thế nào, được bù đắp ra sao, ai chịu chi phí này, v.v... Thứ nhì là thiết lập những nơi mà người công nhân mỏ đến sẽ sinh sống với gia đình họ, đào tạo những hạ tầng cần thiết để có một sinh họat kinh tế vùng, để người dân có thể sống nhờ sinh họat mỏ, nghĩa là tất cả một kế hoạch phàt triển vùng, điều này chúng ta cũng không thấy đề cập đến. Nên khó có thể nói là việc khai thác hầm mỏ bauxite sẽ giúp cho vùng Tây Nguyên phát triển như thế nào. Không chuẩn bị là chúng ta có thể rơi vào hoàn cảnh của Guinea là việc khai thác quặng bauxite chỉ đem cho người dân những khổ đau, những ràng buộc và tiền lời chỉ giúp cho các chính trị gia thủ đô và tài phiệt nước ngoài hưởng và càng giàu thêm.

Nhưng đó chỉ là giả dụ rằng khai thác được với ít tác hại mà thôi. Thực tế cho thấy giúp người dân Tây Nguyên tận dụng các lợi điểm đặc biệt về đất đai và khí hậu của vùng này để phát triển tối đa các ngành kỹ nghệ trồng trọt như trà, cà phê, điều, v.v... theo tôi vẫn là cách phát triển Tây Nguyên bền vững và tốt đẹp nhất. Nhưng liệu những người cầm quyền hiện nay có muốn đồng bào Tây Nguyên trù phú và mạnh về kinh tế hay không thì lại là câu hỏi khác.

Thuỳ An: Nếu Tây Nguyên không thật sự được hưởng lợi nhuận từ việc khai thác này, thì có chắc là Việt Nam sẽ được hưởng hay không?

Ks. Nguyễn Ngọc Danh: Nếu chúng ta có một hòn đá, chúng ta bán 1 đồng thì chúng ta thấy chúng ta lời, vì chúng ta có thêm một đồng. Nhưng nếu hòn đá đó thật sự đáng giá 2 đồng mà ta bán với giá đó thì chúng ta còn thấy lời không? Và nếu chúng ta bỏ công đánh bóng hòn đá đó thì chúng ta có thể bán 5 đồng mà chúng ta cứ đòi bán ngay với giá 1 đồng thì chúng ta còn thấy chúng ta lời không?

Tôi lấy thí dụ dễ hiểu như trên, để thấy rằng quặng bauxite có thể bán với rất nhiều giá trong những điều kiện chế biến khác nhau, nhiều hình thức khác nhau, từ quặng trơ cho đến lúc thành nhôm. Việc bán nửa chừng là việc ít thu nhập nhất. Với giá nhôm ngày hôm nay, quặng bauxite không có giá cao, khoảng 300 US$ một tấn so với giá nhôm, khoảng 1500 US$ một tấn, nhưng khi kinh tế thế giới bắt đầu khôi phục trở lại thì sự cách biệt giữa alumine và nhôm sẽ rất đáng kể 600 US$ một tấn so với 3000 US$!

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88

Quân Sử Việt Nam (Top)