Danh Nhân Lịch Sử Việt Nam - Trang Trúc-Lâm Nguyễn-Việt Phúc-Lộc

Toàn Thư Hoàng Đế Trần-Nhân-Tông

Mục Lục

Dẫn Nhập

Chương Một: Hành Trạng

Chương Hai : Hoàng Đế Trần Nhân Tông và cuộc kháng Nguyên lần thứ nhất 1285

Chương Ba : Chiến lược phòng thủ diện địa

Chương Bốn : Kế sách rút lui và phòng thủ chiến lược

 

Chương Năm : Trì Hoãn Chiến

Chương Sáu: Tổng phản công Khôi Phục Giang Sơn

Chương Bảy : Củng cố đất nước sau cuộc chiến tranh

Chương Tám : Cuộc chiến vệ quốc lần thứ ba 1288

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33

Biên Khảo Sử Của Trúc Lâm Nguyễn Việt Phúc Lộc

Chương Bảy : Củng cố đất nước sau cuộc chiến tranh

Ngày 6 tháng 6 năm Ất Dậu (1285), nhị vị hoàng đế trở về kinh thành Thăng Long, Thượng tướng Trần Quang Khải cảm khái làm một bài thơ bất hủ để đánh dấu cuộc chiến đấu vô cùng dũng liệt của mọi con dân nước Đại Việt đồng thời khuyến khích mọi người hãy cố gắng giữ gìn nền thái bình đã được đánh đổi bằng sinh mạng của cả dân tộc, nội dung nó như sau:

Đoạt sáu Chương Dương độ

Cầm hồ Hàm Tử Quan

Thái bình tu trí lực

Vạn cổ thử giang san.

Nghĩa

Chương Dương cướp dáo giặc

Hàm Tử bắt quân thù

Thái bình nên gắng giữ

Nước non ấy muôn đời.

Đức vua Trần đã cho phóng thích tất cả người Chiêm Thành đã bị quân ta bắt được lúc giao tranh với quân Nguyên. Phụng ngự Đặng Du Chi vâng mệnh vua đưa về Chiêm Thành Ba Lậu Ke, Na Liên cùng 30 người khác đi theo Toa Đô khi tên này tấn công nước láng giềng phương Nam của ta.

Tháng 8 mùa thu năm Ất Dậu (1285), ngài đã thưởng cho những người có công đánh giặc Nguyên, và tùy theo cấp bậc mà phong cấp cao thấp khác nhau. Đồng thời Ngài đã trị tội những kẻ đã đầu hàng quân thù.

Tháng 9 năm Ất Dậu (1285), đổi niên hiệu là Trùng Hưng năm thứ nhất. Đức vua ra lịnh đại xá cho trong cả nước. Ngày 12 gia tôn huy hiệu chi các vị tiên đế và tiên hậu.

Mùa đông tháng 10, Đức Hoàng đế Trần xuống chiếu định hộ khẩu trong cả nước. Các vị quan trong triều can gián: «dân vừa lao khổ, định hộ khẩu không phải cần thiết». Ngài nói: «Chỉ có thể định hộ khẩu trong lúc này, chẳng nên qua đó mà xem xét hao hụt, điêu tàn của dân ta hay sao?». Toàn Thư-Bản Kỷ-Quyển V. Trong các quyển sử khác của ta đã có thái độ không đồng ý về quyết định này. Như Việt Sử Tiêu Án của Ngô Thời Sỹ ghi như sau ở trang 81: «Lúc ấy quân giặc mới rút lui, dân bị thương đau chưa khỏi, dân lưu tán chưa kéo về, thôn xóm đồng ruộng điêu tàn, xơ xác, chiêu tập vỗ về dân còn chưa xong, mà đã vội vàng làm sổ đinh; trong việc ấy thì phải quan chức tra xét, dân chúng hội họp, phí tổn về ăn uống, con gà, đùi lợn tránh sao khỏi phí, số mới, lệ cũ so sánh khó đều, sau khi binh lửa, mà phải bỏ nghề nghiệp đi hầu tra cứu nhiễu dân quá lắm; quần thần biết nói phải để chửa lỗi lầm, Vua trên lại trái lời can mà đặt điều che lỗi; thế mà quần thần không cố can gián, mà lại khen phục, có phải gần như xiểm nịnh không?»

Quả tình những lời bàn của Ngô Thời Sỹ tác giả Việt Sử Tiêu Án đã cho ta thấy được một số điều thực tế sau trận chiến ác liệt với quân Mông-cổ. Nhưng với địa vị là một người trị nước chăn dân đồng thời vừa lãnh đạo thành công cuộc kháng chiến chống ngoại xâm không lẽ nào Đức vua Trần Nhân Tông không biết đến điều mà Ngô Thời Sỹ đã nêu. Ngô Thời Sỹ đã nhận xét đúng, nhưng chỉ đúng một khía cạnh mà không thấy cả cục diện bấy giờ của đất nước. Với cái nhìn bao quát, Đức Hoàng đế Trần biết chắc một điều sau thất bại lần này, quân Mông-cổ nhất định xua quân một lần nữa để đánh phục thù. Vì vậy trước khi kẻ thù phát động cuộc chiến mới, Đức ngài phải chủ động chuẩn bị trước mọi việc. Đặc biệt là làm thống kê dân số, một mặt để xem xét dân tình ra sao sau trận ác chiến.

Về lịnh đại xá: tức là mở cuộc tha bổng lớn cho toàn quốc. Hai vua khải hoàn trở về kinh thành vào ngày 6 tháng 6 năm Ất Dậu (1285) mãi đến gần ba tháng sau mới ra lịnh thưởng phạt đến mọi người. Về việc thưởng thì đối với các vị có tiếng tăm như Hưng Đạo Vương, Thượng tướng Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Bảo Nghĩa Hầu Trần Bình Trọng (tử trận), Hoài Văn Hầu Trần Quốc Toản (tử trận) v.v…thì không có gì khó khăn. Tuy nhiên còn rất nhiều những chí sĩ ở các địa phương xa, những người không có tiếng tăm, họ đã hưởng ứng lời kêu gọi của triều đình chống giặc, thì đây là một vấn đề cần có sự sưu tập thông tin cũng như ân thưởng xứng đáng cho những người có công để tránh trường hợp bị sơ xuất. Thí dụ như có trường hợp Lê Công Mạnh cùng người thân trong thôn An Duyên đã chận đánh quân Toa Đô tại bến Cổ Bút. Và nhờ công đức xây chùa Hưng Phúc nên được tạc tên vào Văn Bia và ngày nay ta mới biết -TTTNTông, LMThát-.

1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33

Quân Sử Việt Nam (TOP)